Jednym z podstawowych obowiązków osób, które występują w sądzie w charakterze świadka, jest składanie zeznań zgodnie z prawdą. Krzywoprzysięstwo jest bowiem przestępstwem uregulowanym w polskim kodeksie karnym, za które przewidziane są stosowne kary. Co konkretnie grozi za składanie fałszywych zeznań? W jakich sytuacjach niezbędny może okazać się adwokat – z Wrocławia lub innego miasta, w którym toczy się dana sprawa? Sprawdź, co warto wiedzieć na ten temat.
Fałszywe zeznania – co mówi o tym kodeks karny?
Jak wynika z kodeksu karnego, każdej osobie, która składając zeznania mające posłużyć jako dowód w postępowaniu sądowym lub innym postępowaniu wszczętym z mocy ustawy, mówi nieprawdę lub zataja prawdę, grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do nawet 8 lat.
Nieco inaczej wymiar odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania kształtuje się w sytuacji, gdy osoba zeznaje nieprawdę lub zataja nieprawdę w obawie przed karą grożącą jej samej lub jej najbliższym. Wówczas wobec sprawcy takiego czynu stosuje się karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Kara ta nie obowiązuje jednak w stosunku do osoby, która składając fałszywe zeznania, nie ma świadomości, że przysługuje jej prawo odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania. Z tego powodu w kontekście odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań istotnym warunkiem jest uprzednie pouczenie świadka o przewidywanej wysokości kary za krzywoprzysięstwo.
Szczególną grupę osób stanowią w tym przypadku biegli, rzeczoznawcy i tłumacze. W sytuacji, gdy jako dowód w postępowaniu przedstawią fałszywą opinię, ekspertyzę lub tłumaczenie, podlegają nieco surowszej karze – od roku do nawet 10 lat pozbawienia wolności.
Odpowiedzialność karna za składanie fałszywych oświadczeń
Jak już wspomniano, zgodnie z obowiązującym kodeksem karnym karze podlega również osoba, która składa fałszywe oświadczenia – w sytuacji, gdy przepis ustawy uwzględnia możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej.
Kiedy sąd może odstąpić od wymierzenia kary?
Sąd ma możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary, a nawet może całkowicie od niej odstąpić po zaistnieniu jednej z dwóch przesłanek:
-
fałszywe zeznanie, opinia, ekspertyza lub tłumaczenie dotyczy okoliczności, które nie mogą mieć wpływu na finalne rozstrzygnięcie danej sprawy;
-
sprawa czynu zakazanego dobrowolnie przedstawi sprostowanie fałszywego zeznania, opinii, ekspertyzy lub tłumaczenia jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy (nawet nieprawomocnym).
W sytuacji, gdy świadek wykaże chęć sprostowania uprzednio złożonych fałszywych zeznań, może być przesłuchany ponownie. W tym celu może skorzystać z jednej z dwóch dostępnych dróg postępowania:
-
wniosek o ponowne przesłuchanie świadka wystosowany przez stronę;
-
pisemny wniosek złożony bezpośrednio przez świadka.
W obu przypadkach wniosek ten musi mieć stosowne uzasadnienie, np. wskazanie konkretnie faktów, które świadek chce sprostować. Warto wtedy skorzystać z pomocy adwokata z Wrocławia lub innego miasta.
Czy przestępstwo składania fałszywych zeznań może ulec przedawnieniu?
Aktualnie obowiązujące przepisy przewidują 15-letni okres terminu przedawnienia ścigania przestępstwa składania fałszywych zeznań. To oznacza, że po upływie wskazanego okresu nie ma możliwości wszczęcia postępowania karnego.